===== Postanowienie KMP — oznakowanie miejsca dla osoby niepełnosprawnej (znak D-18 / D-18a + T-29, T-30) =====

==== Podsumowanie ====

Postanowienie KMP rozstrzyga kluczowe kwestie dotyczące **legalności i skuteczności oznakowania miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych**:

  * **Znaki pionowe** D-18 / D-18a + tabliczka T-29 i znaki poziome P-20 („koperta") / P-24 są uregulowane w rozporządzeniu MI oraz SWiA z 31.07.2002 r.; warunki //techniczne// znaków (wymiary, sposób stawiania) adresowane są do //organizatora ruchu//, a nie do kierującego — mają jednak **charakter gwarancyjny** dla kierujących (Sąd Okręgowy w Poznaniu, IV Ka 228/18).
  * Dla **skuteczności prawnej** znaku pionowego **D-18a z tabliczką T-29 nie jest konieczne** jednoczesne umieszczenie znaku poziomego P-20 („koperty") — //koperta// może funkcjonować samodzielnie bez D-18a (SN, postanowienie z 27.02.2017, II KK 372/16).
  * **Nieprawidłowości w wykonaniu** oznakowania (np. brak poziomej koperty) **nie przesądzają** o braku znamion czynu z art. 92 § 1 k.w. — można je kwestionować jedynie w aspekcie //uchybień proceduralnych przy stawianiu znaku//; warunkiem odpowiedzialności jest **legalny charakter znaku** (SN, wyrok z 17.03.2016, V KK 34/16).
  * **Tabliczki T-29 i T-30** nie są odrębnym oznakowaniem — są **integralną częścią znaku drogowego** D-18. Naruszenie dyspozycji znaku z T-29 i T-30 stanowi **jedno** wykroczenie, nie dwa odrębne.

==== Treść postanowienia ====

**KOMENDANT MIEJSKI POLICJI W ...** \\
**...**, dnia **...** r.

==== POSTANOWIENIE ====

Komendant Miejski Policji w **...**, działając na podstawie **art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego** (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46) w związku z **art. 109 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia** (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 860), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez **zgłaszającego** na rozstrzygnięcie organu — Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji **...** — w kwestii niekierowania do Sądu Rejonowego wniosku o ukaranie w sprawie wykroczenia zaistniałego w dniu **...**, około godz. **...** w **...**, gdzie kierujący pojazdem marki **...** naruszył warunki zatrzymania i postoju na miejscu przeznaczonym dla osoby niepełnosprawnej, tj. o czyn z **art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń** (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734), po rozpatrzeniu skuteczności wniesionego środka odwoławczego oraz kontroli całości materiałów,

**postanawia:**

> zażalenie **uwzględnić**.

Na podstawie **§ 60 ust. 2 pkt 1 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lipca 2020 r.** w sprawie wykonywania przez Policję niektórych czynności w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, zarządzam **podjęcie czynności wyjaśniających** w niniejszej sprawie.

==== Uzasadnienie ====

W dniu **...** zgłaszający powiadomił osobiście o zatrzymaniu i postoju pojazdu marki **...** w **...**, na miejscu przeznaczonym dla osoby niepełnosprawnej, bez wymaganego uprawnienia. Według zgłaszającego do zdarzenia doszło w dniu **...** około godz. **...**. Do zawiadomienia dołączono wydruk zgłoszenia wraz ze zdjęciami z miejsca popełnienia wykroczenia.

W przedmiotowej sprawie w Komisariacie Policji **...** przeprowadzono w trybie **art. 54 k.p.w.** czynności wyjaśniające, które zakończono **odstąpieniem od skierowania wniosku o ukaranie** z uwagi na fakt, iż — zdaniem organu I instancji — //czyn nie zawierał znamion wykroczenia//, albowiem oznakowanie w przedmiotowym miejscu nie spełniało wymogów technicznych przewidzianych dla osób niepełnosprawnych.

Na powyższe rozstrzygnięcie zażalił się zgłaszający, podnosząc między innymi, że funkcjonariusze:

  * pominęli fakt zaparkowania pojazdu niezgodnie z dyspozycją **tabliczki T-30**,
  * dopuścili do naruszenia dyspozycji znaku **D-40** w postaci parkowania poza miejscem do tego wyznaczonym.

=== Znaki i sygnały drogowe — stan prawny ===

Znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania określa **Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych**.

Jak wskazuje **Sąd Okręgowy w Poznaniu (IV Ka 228/18)**:

> //„Warunki techniczne znaków nie są adresowane do kierujących pojazdami, a do podmiotów odpowiedzialnych za organizację ruchu drogowego, albowiem trudno wymagać od kierującego pojazdem, aby w warunkach ruchu drogowego zastanawiał się nad prawidłowością każdego napotkanego znaku; niemniej jednak mają charakter gwarancyjny dla kierujących w tym sensie, iż niezgodne z nimi umieszczenie znaków drogowych może być podstawą do uchylenia się kierującego od odpowiedzialności za naruszenie takiego znaku — w sytuacji, gdy znak wskutek jego nieprawidłowego umieszczenia bądź niewłaściwego stanu technicznego jest niewidoczny lub nieczytelny."//

=== Oznakowanie miejsc dla osób niepełnosprawnych — SN II KK 372/16 ===

W odniesieniu do braku prawidłowo namalowanej koperty w miejscu dla niepełnosprawnych winno się posiłkować **postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt II KK 372/16**:

> //„Wydane na podstawie art. 7 ust. 2 w/w ustawy rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.), określa znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie oraz zakres obowiązywania — wraz z załącznikiem zawierającym ich wzory oraz grafikę.//
> 
> //Przepisy tego rozporządzenia zaliczają znaki D-18a oraz T-29 do pionowych znaków drogowych o charakterze informacyjnym.//
> 
>   * //**§ 52 ust. 4** — znak D-18a „parking — miejsce zastrzeżone" oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu uprawnionej osoby.//
>   * //**§ 52 ust. 6** — umieszczona pod tym znakiem (podobnie pod znakiem D-18 lub D-18b) tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego osoby, o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.//
>   * //**§ 90 ust. 4** — znak P-20 „koperta" wyznacza stanowisko postojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów.//
>   * //**§ 92** — znak P-24 „miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" oznacza, że stanowisko postojowe, na którym znak umieszczono, jest przeznaczone dla pojazdu samochodowego osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.//
> 
> //Regulacje wskazanych wcześniej przepisów prawnych **nie przewidują obowiązku oznaczania** miejsca parkingowego przeznaczonego dla ściśle określonej kategorii użytkowników, równocześnie znakiem poziomym i pionowym. Znaki poziome mogą uzupełniać znaki pionowe lub stanowić powtórzenie znaków pionowych.//
> 
> //**Dla skuteczności prawnej znaku pionowego D-18a z tabliczką T-29 nie jest konieczne jednoczesne umieszczenie znaku poziomego P-20, tzw. „koperty", zwłaszcza, że ten znak poziomy może funkcjonować samodzielnie bez pionowego znaku D-18a.**"//

=== Legalność znaku a odpowiedzialność z art. 92 § 1 k.w. — SN V KK 34/16 ===

Tym samym prawidłowość powyższego oznakowania można kwestionować **jedynie w kwestii uchybień związanych z obowiązującą procedurą przy jego stawianiu**, ponieważ — jak wskazał **Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt V KK 34/16**:

> //„Nie stanowi wykroczenia określonego w art. 92 § 1 kw niepodporządkowanie się dyrektywie wynikającej ze znaku drogowego ustawionego przez podmiot nieuprawniony lub bez zachowania obowiązującej procedury, bowiem warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie określone w art. 92 § 1 kw jest legalny charakter tego znaku."//

Niemniej jednak w aktach czynności **nie znaleziono informacji w przedmiotowym zakresie**. Nie wykonano wszystkich czynności zmierzających do potwierdzenia stanowiska organu I instancji i zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie.

=== Tabliczki T-29 i T-30 — jeden znak, jeden czyn ===

W odniesieniu do zatrzymania i postoju pojazdu na miejscu oznaczonym znakiem D-18 z tabliczką T-29 i T-30 winno się wskazać, że powyższa sytuacja **nie może skutkować dwoma odrębnymi zarzutami**, albowiem wykroczenie popełnione przez kierującego pojazdem polega na niezastosowaniu się do znaku drogowego, natomiast same tabliczki nie funkcjonują jako odrębne formy oznakowania i stanowią **integralną część znaku drogowego**:

  * **Znak D-18 z tabliczką T-29** — wskazuje miejsce zastrzeżone dla pojazdów osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (osób niepełnosprawnych, osób przewożących osoby niepełnosprawne, kierowców placówek rehabilitacyjnych przewożących osoby mające znaczne trudności w samodzielnym poruszaniu się).
  * **Tabliczka T-30** pod tym samym znakiem — dodatkowo precyzuje sposób ustawienia takiego pojazdu na jezdni lub na chodniku, równolegle lub prostopadle do jej osi, i stanowi **integralną część tego samego oznakowania** drogowego.

=== Rozstrzygnięcie organu odwoławczego ===

Organ odwoławczy — Komendant Miejski Policji w **...** — wnikliwie zapoznał się z zażaleniem oraz materiałami zgromadzonymi w sprawie i na tej podstawie **uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji** (Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji **...**) w zakresie niekierowania wniosku o ukaranie do Sądu.

Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji.