Uprzejme Wiki

Postanowienie KMP rozstrzyga kluczowe kwestie dotyczące legalności i skuteczności oznakowania miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych:

• Znaki pionowe D-18 / D-18a + tabliczka T-29 i znaki poziome P-20 („koperta„) / P-24 są uregulowane w rozporządzeniu MI oraz SWiA z 31.07.2002 r.; warunki techniczne znaków (wymiary, sposób stawiania) adresowane są do organizatora ruchu, a nie do kierującego — mają jednak charakter gwarancyjny dla kierujących (Sąd Okręgowy w Poznaniu, IV Ka 228/18).
• Dla skuteczności prawnej znaku pionowego D-18a z tabliczką T-29 nie jest konieczne jednoczesne umieszczenie znaku poziomego P-20 („koperty”) — koperta może funkcjonować samodzielnie bez D-18a (SN, postanowienie z 27.02.2017, II KK 372/16).
• Nieprawidłowości w wykonaniu oznakowania (np. brak poziomej koperty) nie przesądzają o braku znamion czynu z art. 92 § 1 k.w. — można je kwestionować jedynie w aspekcie uchybień proceduralnych przy stawianiu znaku; warunkiem odpowiedzialności jest legalny charakter znaku (SN, wyrok z 17.03.2016, V KK 34/16).
• Tabliczki T-29 i T-30 nie są odrębnym oznakowaniem — są integralną częścią znaku drogowego D-18. Naruszenie dyspozycji znaku z T-29 i T-30 stanowi jedno wykroczenie, nie dwa odrębne.

KOMENDANT MIEJSKI POLICJI W …
…, dnia … r.

Komendant Miejski Policji w …, działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46) w związku z art. 109 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 860), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez zgłaszającego na rozstrzygnięcie organu — Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji … — w kwestii niekierowania do Sądu Rejonowego wniosku o ukaranie w sprawie wykroczenia zaistniałego w dniu …, około godz. … w …, gdzie kierujący pojazdem marki … naruszył warunki zatrzymania i postoju na miejscu przeznaczonym dla osoby niepełnosprawnej, tj. o czyn z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734), po rozpatrzeniu skuteczności wniesionego środka odwoławczego oraz kontroli całości materiałów,

postanawia:

zażalenie uwzględnić.

Na podstawie § 60 ust. 2 pkt 1 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wykonywania przez Policję niektórych czynności w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, zarządzam podjęcie czynności wyjaśniających w niniejszej sprawie.

W dniu … zgłaszający powiadomił osobiście o zatrzymaniu i postoju pojazdu marki … w …, na miejscu przeznaczonym dla osoby niepełnosprawnej, bez wymaganego uprawnienia. Według zgłaszającego do zdarzenia doszło w dniu … około godz. …. Do zawiadomienia dołączono wydruk zgłoszenia wraz ze zdjęciami z miejsca popełnienia wykroczenia.

W przedmiotowej sprawie w Komisariacie Policji … przeprowadzono w trybie art. 54 k.p.w. czynności wyjaśniające, które zakończono odstąpieniem od skierowania wniosku o ukaranie z uwagi na fakt, iż — zdaniem organu I instancji — czyn nie zawierał znamion wykroczenia, albowiem oznakowanie w przedmiotowym miejscu nie spełniało wymogów technicznych przewidzianych dla osób niepełnosprawnych.

Na powyższe rozstrzygnięcie zażalił się zgłaszający, podnosząc między innymi, że funkcjonariusze:

• pominęli fakt zaparkowania pojazdu niezgodnie z dyspozycją tabliczki T-30,
• dopuścili do naruszenia dyspozycji znaku D-40 w postaci parkowania poza miejscem do tego wyznaczonym.

Znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania określa Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.

Jak wskazuje Sąd Okręgowy w Poznaniu (IV Ka 228/18):

„Warunki techniczne znaków nie są adresowane do kierujących pojazdami, a do podmiotów odpowiedzialnych za organizację ruchu drogowego, albowiem trudno wymagać od kierującego pojazdem, aby w warunkach ruchu drogowego zastanawiał się nad prawidłowością każdego napotkanego znaku; niemniej jednak mają charakter gwarancyjny dla kierujących w tym sensie, iż niezgodne z nimi umieszczenie znaków drogowych może być podstawą do uchylenia się kierującego od odpowiedzialności za naruszenie takiego znaku — w sytuacji, gdy znak wskutek jego nieprawidłowego umieszczenia bądź niewłaściwego stanu technicznego jest niewidoczny lub nieczytelny.„

W odniesieniu do braku prawidłowo namalowanej koperty w miejscu dla niepełnosprawnych winno się posiłkować postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt II KK 372/16:

„Wydane na podstawie art. 7 ust. 2 w/w ustawy rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.), określa znaki i sygnały obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie oraz zakres obowiązywania — wraz z załącznikiem zawierającym ich wzory oraz grafikę.

Przepisy tego rozporządzenia zaliczają znaki D-18a oraz T-29 do pionowych znaków drogowych o charakterze informacyjnym.

* § 52 ust. 4 — znak D-18a „parking — miejsce zastrzeżone” oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu uprawnionej osoby.
* § 52 ust. 6 — umieszczona pod tym znakiem (podobnie pod znakiem D-18 lub D-18b) tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego osoby, o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
* § 90 ust. 4 — znak P-20 „koperta„ wyznacza stanowisko postojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów.
* § 92 — znak P-24 „miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej” oznacza, że stanowisko postojowe, na którym znak umieszczono, jest przeznaczone dla pojazdu samochodowego osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Regulacje wskazanych wcześniej przepisów prawnych nie przewidują obowiązku oznaczania miejsca parkingowego przeznaczonego dla ściśle określonej kategorii użytkowników, równocześnie znakiem poziomym i pionowym. Znaki poziome mogą uzupełniać znaki pionowe lub stanowić powtórzenie znaków pionowych.

Dla skuteczności prawnej znaku pionowego D-18a z tabliczką T-29 nie jest konieczne jednoczesne umieszczenie znaku poziomego P-20, tzw. „koperty„, zwłaszcza, że ten znak poziomy może funkcjonować samodzielnie bez pionowego znaku D-18a.”

Tym samym prawidłowość powyższego oznakowania można kwestionować jedynie w kwestii uchybień związanych z obowiązującą procedurą przy jego stawianiu, ponieważ — jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt V KK 34/16:

„Nie stanowi wykroczenia określonego w art. 92 § 1 kw niepodporządkowanie się dyrektywie wynikającej ze znaku drogowego ustawionego przez podmiot nieuprawniony lub bez zachowania obowiązującej procedury, bowiem warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie określone w art. 92 § 1 kw jest legalny charakter tego znaku.„

Niemniej jednak w aktach czynności nie znaleziono informacji w przedmiotowym zakresie. Nie wykonano wszystkich czynności zmierzających do potwierdzenia stanowiska organu I instancji i zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie.

W odniesieniu do zatrzymania i postoju pojazdu na miejscu oznaczonym znakiem D-18 z tabliczką T-29 i T-30 winno się wskazać, że powyższa sytuacja nie może skutkować dwoma odrębnymi zarzutami, albowiem wykroczenie popełnione przez kierującego pojazdem polega na niezastosowaniu się do znaku drogowego, natomiast same tabliczki nie funkcjonują jako odrębne formy oznakowania i stanowią integralną część znaku drogowego:

• Znak D-18 z tabliczką T-29 — wskazuje miejsce zastrzeżone dla pojazdów osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (osób niepełnosprawnych, osób przewożących osoby niepełnosprawne, kierowców placówek rehabilitacyjnych przewożących osoby mające znaczne trudności w samodzielnym poruszaniu się).
• Tabliczka T-30 pod tym samym znakiem — dodatkowo precyzuje sposób ustawienia takiego pojazdu na jezdni lub na chodniku, równolegle lub prostopadle do jej osi, i stanowi integralną część tego samego oznakowania drogowego.

Organ odwoławczy — Komendant Miejski Policji w … — wnikliwie zapoznał się z zażaleniem oraz materiałami zgromadzonymi w sprawie i na tej podstawie uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji (Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji …) w zakresie niekierowania wniosku o ukaranie do Sądu.

Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji.