Uprzejme Wiki

Stanowisko dotyczy zmiany art. 47 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym wprowadzonej 21 września 2022 r. (ustawa z 5.08.2022 r., Dz. U. 2022 poz. 1786). Kluczowe wnioski:

• Zmieniono definicję chodnika i wprowadzono nowe pojęcie drogi dla pieszych.
• Chodnik (w nowym rozumieniu) jest przeznaczony wyłącznie dla pieszych — parkowanie na nim jest całkowicie zabronione, niezależnie od jego szerokości.
• Droga dla pieszych może obejmować dodatkowo pas obsługujący i pas buforowy, na których — co do zasady — parkowanie jest dozwolone, ale tylko jeżeli chodnik ma co najmniej 1,5 m szerokości.
• Jeśli chodnik jest węższy niż 1,5 m — parkowanie zakazane w ogóle.
• Istniejące chodniki z dniem 21.09.2022 r. z mocy prawa stały się drogami dla pieszych (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5.08.2022 r.); przeoznakowanie w terenie nie jest wymagane, jeśli przeznaczenie jest oczywiste (art. 26 ust. 4).

Gdańsk, dnia 22 listopada 2024 roku
KOMENDA WOJEWÓDZKA POLICJI W GDAŃSKU
WYDZIAŁ PREWENCJI
L.dz. EP.5231-1/2024

Pan Roman Słowiński
Zastępca Dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego
Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego

W odpowiedzi na pismo BZK-V.1613.32.2024.MS z dnia 30 sierpnia 2024 roku w sprawie prowadzenia przez straże gminne (miejskie) województwa pomorskiego czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia powiązanych z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251)¹⁾ poniżej przedstawiam stanowisko w przedmiotowej sprawie.

W pierwszej kolejności należy nadmienić, że przepis art. 47 PRD został znowelizowany na mocy art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1786).

Przed dniem 21 września 2022 roku art. 47 PRD ust. 1 pkt 2 stanowił, że:

„Dopuszcza się zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony, pod warunkiem że szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m.„

Po nowelizacji analizowany przepis otrzymał następujące brzmienie:

„Dopuszcza się zatrzymanie lub postój na drodze dla pieszych kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że szerokość chodnika jest nie mniejsza niż 1,5 m i nie utrudni ruchu pieszych.”

Z zestawienia obu przywołanych treści wynika, iż przed nowelizacją dopuszczalne było parkowane na „chodniku„, natomiast po dniu 21 września 2022 roku ustawodawca dopuszcza parkowanie na „drodze dla pieszych” — w każdym wypadku przy spełnieniu określonych warunków.

Aby zrozumieć, na czym w istocie polega różnica pomiędzy uprzednim parkowaniem na chodniku, a obecnie obowiązującym parkowaniem na drodze dla pieszych należy w pierwszej kolejności odnotować, iż ustawodawca zmienił — obowiązującą w Prawie o ruchu drogowym — definicję chodnika, a nadto wprowadził definicję drogi dla pieszych.

W uprzednio obowiązującym stanie prawnym chodnikiem była część drogi przeznaczona do ruchu pieszych. W brzmieniu obowiązującym od 21 września 2022 roku przez chodnik należy rozumieć część drogi dla pieszych przeznaczoną wyłącznie do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.

Przedmiotowa zmiana należycie koresponduje z wprowadzoną przez ustawodawcę definicją „drogi dla pieszych„, która jest drogą lub częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch oraz pełnienia innych funkcji, w szczególności zatrzymania lub postoju pojazdów.

Innymi słowy, stosownie do wprowadzonych zmian, chodnik jest obecnie jedynie częścią drogi dla pieszych i poruszanie się po nim zostało zarezerwowane wyłącznie dla pieszych.

Za takie rozumienie pojęcia „chodnik”, jako części składowej „drogi dla pieszych„, przemawia również treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518). Oddział 2 tego aktu prawnego został poświęcony drogom przeznaczonym do ruchu pieszych lub osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.

Zgodnie z § 27 ust. 3 droga dla pieszych składa się co najmniej z chodnika przeznaczonego wyłącznie do ruchu pieszych i osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.

§ 27 ust. 4 stanowi natomiast, że jeżeli droga dla pieszych jest przeznaczona do pełnienia innych funkcji niż te dopuszczone na chodniku, a w szczególności prowadzenia działalności społeczno-gospodarczej, sytuowania urządzeń drogi lub obiektów małej architektury, zatrzymania lub postoju pojazdów, projektuje się:

1. pas obsługujący, który przylega do chodnika od strony granicy pasa drogowego;
2. pas buforowy, który przylega do chodnika od strony jezdni, torowiska tramwajowego lub drogi dla rowerów.

§ 29 reguluje z kolei kwestię szerokości chodnika, która co do zasady nie powinna być nie mniejsza niż 1,80 metra.

Wprawdzie przepisy przywołanego rozporządzenia odnoszą się do nowopowstających i projektowanych dróg dla pieszych, jednak powyższe nie oznacza, że „dotychczasowe chodniki” zachowały swój dawny status. Zgodnie bowiem z treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Dróg oraz niektórych innych ustaw, z dniem 21 września 2022 roku istniejące chodniki i drogi dla pieszych stają się drogami dla pieszych w rozumieniu art. 2 ust. 4a PRD, z tym znaczeniem, że w okresie od dnia 21 września 2022 roku do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych (wydanych na podstawie art. 7 ust. 3a PRD) nie jest wymagane oznakowanie drogi dla pieszych, której przeznaczenie dla pieszych jest oczywiste (art. 26 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r.).

Konsekwencją powyższego, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym od dnia 21 września 2022 roku nie wolno już parkować na chodniku, ale chodzi oczywiście o chodnik według nowej definicji, albowiem jest on przeznaczony wyłącznie dla ruchu pieszych.

Dopuszczalne jest natomiast parkowanie na drodze dla pieszych (szerszej niż chodnik o pas buforowy i/lub pas obsługujący), niemalże na takich samych zasadach, co obowiązujące do starych „chodników„, z tą tylko różnicą, że niedozwolone jest zajęcie „obecnego chodnika”, jako elementu składowego drogi dla pieszych, na której zamierzamy usytuować pojazd.

Podsumowując, wcześniej należało zostawić na chodniku minimum 1,5 metra przestrzeni dla pieszych, natomiast aktualnie:

• nie jest w ogóle dopuszczalne wjechanie pojazdem samochodowym na chodnik, niezależnie od jego szerokości;
• zaparkowanie w sąsiedztwie chodnika, czyli de facto na pasie buforowym — sąsiadującym z chodnikiem, oddzielającym go od jezdni i spełniającym inną funkcję niż ruch pieszych, a mianowicie służącym jako miejsce dla zatrzymywania oraz postoju pojazdów — jest dozwolone wyłącznie pod warunkiem, że chodnik ma co najmniej 1,5 metra szerokości;
• jeśli szerokość chodnika jest mniejsza niż ten wskaźnik, parkowanie na drodze dla pieszych jest całkowicie zabronione.

NACZELNIK Wydziału Prewencji KWP w Gdańsku
podinsp. Jacek Domagała